Openingstijden: elke dag van 9:00 to 19:00.

Midwinterhoornblazen in Twente; de mystiek van ’n oaln roop

Wie zich op een koude decemberavond op het Twentse platteland begeeft kan onverwachts een weemoedig geluid horen. Het weemoedige geluid bestaat uit lange hoge- en lage melancholieke klanken die van erf tot erf klinken over het winterse coulisselandschap. Dit zijn de mystieke klanken van de Twentse midwinterhoorn.

midwinterhoornblazen
Midwinterhoornblazen, een eeuwenoude Twentse traditie (bron: www.midwinterhoornblazen.nl)

De Traditie

Een van de bekendste eeuwenoude traditionele gebruiken die Twente rijk is, is het midwinterhoornblazen. Menig Tukker heeft thuis het houten blaasinstrument goed bewaard. Traditioneel mag er vanaf de 1e Adventszondag op de midwinterhoorn worden geblazen tot en met Driekoningen (6 januari). De eerste keer blazen op 1e Advent wordt ook wel ‘anbloazn’ genoemd, het ‘afbloazn’ is logischerwijs de laatste keer op Driekoningen. Het midwinterhoornblazen door verschillende personen tegelijkertijd kan als een hoorspel worden gezien. De ‘roep’ van de ene blazer wordt beantwoord door de andere. De ‘bloazers’ blazen om beurten, dit is ook het geval wanneer er met een groep wordt geblazen. Het midwinterhoornblazen is opgenomen op de nationale lijst van immaterieel cultureel erfgoed.

midwinterhoorn blaasgroep
De midwinterhoorn blaasgroep ‘Doarper mirweenterhoarnbloazers’ uit Denekamp

’n Oaln Roop

Het geluid van de midwinterhoorn wordt ’n oaln roop (de oude roep) genoemd. De klanken van ’n oaln roop zijn het best wanneer het vriest en het weer droog is, het mystieke geluid reikt dan tot vele kilometers. Het geluid van de midwinterhoorn wordt zelfs spookachtig wanneer de klanken weerkaatsen tegen een bevroren vijver of ondergrond. Voor het optimale geluid gebruiken sommige ‘bloazers’ de midwinterhoorn bij een waterput die als ‘klankkast’ voor het geluid dient.

oaln roop midwinterhoorn
Melodie van ’n oaln roop (bron: www.dmwhb.nl)

De Oorsprong

Het midwinterhoornblazen gebeurd om de komst van het Kerstfeest en de naderende geboorte van het Christuskind aan te kondigen. Toch is de exacte oorsprong onduidelijk. Er wordt ook beweerd dat de traditie een heidens gebruik zou zijn in de donkere dagen om ‘boze demonen’ te verjagen en als verlangende roep naar het lentelicht. Wel staat vast dat de midwinterhoorn sinds de late Middeleeuwen werd gebruikt. De midwinterhoorn had ook altijd een belangrijke functie als signaalinstrument. Dit gebeurde bijvoorbeeld door Katholieke boeren om elkaar te waarschuwen wanneer de Protestantse Drost in aantocht was om mensen te betrappen op het bijwonen van verboden diensten. In de grensstreek werd de midwinterhoorn ook gebruikt om smokkelaars te waarschuwen wanneer de politie eraan kwam. Wat vaststaat over de oorsprong is dat de midwinterhoorn altijd al werd gebruikt in de donkere decemberdagen als roep om het licht en langere dagen.

midwinterhoornblazen traditie
Midwinterhoornblazen is een traditie die terug te vinden is tot de late Middeleeuwen, maar vermoedelijk nog veel verder terug gaat. (bron: Heemkunde Ootmarsum)

de Midwinterhoorn

De midwinterhoorn is een traditioneel Twents instrument dat op ambachtelijke wijze is gemaakt uit berken- elzen- of wilgenhout. Het mondstuk op de hoorn wordt ook wel ‘happe’ genoemd en wordt meestal gemaakt van vlier. Hierop wordt een eenvoudige melodie geblazen. Toch is het midwinterhoornblazen niet eenvoudig, het vergt veel oefening en vaak begeleiding van een ervaren midwinterhoornblazer om de melodie onder de knie te krijgen.

Midwinterhoorn
Midwinterhoorn (bron: www.catawiki.nl)

Waar te horen

Vanaf de Adventstijd t/m Driekoningen is de midwinterhoorn overal te horen op het platteland van Twente en aangrenzende regio’s als de Achterhoek, Salland, de Veluwe en Graftschaft Bentheim (D). Binnen deze regio’s bestaan verschillende stichtingen en blazersgroepen om de traditie in ere te houden. Zij organiseren demonstraties midwinterhoornblazen, midwinterhoorn maken en verschillende blaasactiviteiten. In Twentse wordt jaarlijks de Grote Midwinterhoornwandeling georganiseerd waaraan zo’n 25 blaasgroepen deelnemen. In 2016 vindt de wandeling plaats bij Landgoed Twickel in Delden.

Meer info over de activiteiten rondom het midwinterhoornblazen is te vinden via de volgende links:
Stichting Midwinterhoornblazen Twenthe: http://www.midwinterhoornblazentwenthe.nl/
Midwinterhoornbloasgroep Oatmössche (Ootmarsum) http://www.midwinterhoornblazen.nl/groep.htm
Mirrewinterhoornbloazers Ol’nzel (Oldenzaal): http://www.midwinterhoornoldenzaal.nl/
Doarper Mirweenterhoarnbloazers (Denekamp): http://www.dmwhb.nl/index.html
Enschedese Midwinterhoorn Blazers: http://enschedesemidwinterhoornblazers.nl/

Bekijk alle blog berichten
Stuur ons een bericht via WhatsApp